خونریزی بواسیر؛ چرا و چگونه رخ میدهد؟
قبل از معرفی دارو، باید بدانیم با چه چیزی روبرو هستیم. بواسیر در واقع تورم و التهاب رگهای خونی در ناحیه تحتانی رکتوم و مقعد است. خونریزی معمولاً زمانی رخ میدهد که مدفوع سفت (یبوست) با دیوارههای نازک و ملتهب این رگها اصطکاک پیدا کرده و باعث پارگی جزئی آنها شود.
خون ناشی از بواسیر معمولاً به رنگ قرمز روشن است و ممکن است روی دستمال توالت یا کاسه توالت مشاهده شود. اما یک خط قرمز بزرگ وجود دارد: هر خونریزی مقعدی لزوماً بواسیر نیست.
انواع پماد جلوگیری از خونریزی بواسیر
پمادهای موجود در داروخانهها معمولاً ترکیبی از چند ماده موثره هستند که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند. متخصصین کلینیک روشنک این ترکیبات را به دستههای زیر تقسیم میکنند:
۱. پمادهای قابض (Vasoconstrictors)
این پمادها حاوی ترکیباتی مثل فنیلافرین هستند. مکانیسم اثر آنها منقبض کردن رگهای خونی ناحیه مقعد است. با تنگ شدن رگها، نه تنها تورم کاهش مییابد، بلکه تراوش خون نیز متوقف یا کمتر میشود.
۲. پمادهای محافظتکننده (Protectants)
ترکیباتی مانند زینک اکساید یا لانولین در این پمادها وجود دارد. این مواد یک لایه محافظ روی ناحیه آسیبدیده ایجاد میکنند تا از تماس مستقیم مدفوع با زخم جلوگیری کرده و اجازه دهند بافت فرصت ترمیم پیدا کند.
۳. پمادهای ضدالتهاب (کورتیکواستروئیدها)
پمادهایی مثل هیدروکورتیزون با سرکوب پاسخ ایمنی بدن، التهاب و ورم شدید را کاهش میدهند. کاهش التهاب به طور غیرمستقیم خطر خونریزی مجدد را کم میکند. (توجه: مصرف طولانیمدت این پمادها باعث نازک شدن پوست مقعد میشود).
پماد آنتی هموروئید؛ انتخاب اول بیماران
پماد و اپلیکاتور آنتیهموروئید شناختهشدهترین گزینه در ایران است. این دارو معمولاً شامل ترکیبی از لیدوکائین (برای تسکین درد)، هیدروکورتیزون (برای التهاب) و مواد قابض است. کلینیک روشنک توصیه میکند از مصرف خودسرانه این پماد بیش از ۷ روز متوالی خودداری کنید.
پمادهای گیاهی و جایگزین برای کنترل خونریزی
بسیاری از بیماران به دنبال گزینههای طبیعیتر هستند. پمادهایی که بر پایه عصاره گیاه هاماملیس (Witch Hazel) یا عصاره بلوط (ام جی) ساخته میشوند، خاصیت قابضکنندگی قوی دارند و میتوانند در مراحل اولیه بیماری بسیار موثر باشند.
- پماد ام جی (MG): حاوی اسانس گیاه مورد است که خواص ضدباکتری و ضدالتهابی دارد.
- روغن نارگیل: اگرچه یک پماد دارویی نیست، اما خاصیت نرمکنندگی آن میتواند دفع را راحتتر کرده و از خونریزی ناشی از یبوست پیشگیری کند.
خطوط قرمز؛ چه زمانی پماد دیگر کافی نیست؟
گوگل و تمامی مراجع علمی پزشکی تاکید دارند که پمادها تنها درمان علامتی هستند و نه درمان قطعی. اگر شرایط زیر را دارید، استفاده از پماد جلوگیری از خونریزی بواسیر را متوقف کرده و سریعاً به کلینیک روشنک مراجعه کنید:
- تداوم خونریزی: اگر بعد از ۳ الی ۵ روز مصرف دارو، خونریزی قطع نشد.
- تغییر رنگ خون: اگر خون تیره یا متمایل به قهوهای است (نشانه مشکلات گوارشی بالاتر).
- درد شدید و ناگهانی: که ممکن است نشانه هموروئید ترومبوزه (لخته شده) باشد.
- احساس توده خروجی: که به داخل باز نمیگردد.
از پماد تا درمان قطعی با لیزر
واقعیت این است که پمادها نمیتوانند رگ گشاد شده (بواسیر) را به حالت اول برگردانند؛ آنها فقط التهاب را موقتاً میخوابانند. در کلینیک روشنک، ما با بهرهگیری از تکنولوژی لیزر CO2، ریشه بیماری را هدف قرار میدهیم.
درمان بواسیر با لیزر برخلاف جراحی سنتی، بدون نیاز به بستری، بدون درد و خونریزی و با دوره نقاهت بسیار کوتاه انجام میشود. پمادها برای مراحل ۱ و ۲ بواسیر پیشنهاد میشوند، اما برای درجات بالاتر، لیزر تنها راه جلوگیری از بازگشت بیماری است.
رژیم غذایی؛ بهترین مکمل پمادها
هیچ پمادی بدون اصلاح سبک زندگی معجزه نمیکند. برای اینکه تأثیر پماد جلوگیری از خونریزی بواسیر را دوچندان کنید:
- روزانه حداقل ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر مصرف کنید.
- حداقل ۸ لیوان آب بنوشید.
- از نشستن طولانیمدت در توالت پرهیز کنید.
پماد جلوگیری از خونریزی بواسیر یک راهکار موقت و تسکینی است. تشخیص علت اصلی خونریزی بر عهده پزشک است تا احتمال بیماریهای خطرناکتر مانند پولیپ یا سرطان روده رد شود. ما در کلینیک روشنک در تمام مراحل تشخیص تا درمان قطعی در کنار شما هستیم.
